Pozostając w tematyce przyrody, w powiecie są aleje obsadzone drzewami pamiętające jeszcze polskich królów. W Konopiskach, Aleją Lipową według podań przejeżdżał król Jan III Sobieski w 1683 r. jadąc pod Wiedeń. Inicjatorem powstania zabytkowej XIX-wiecznej Alei Klonów w Złotym Potoku prowadzącej bezpośrednio z pałacu do Częstochowy był hrabia Wincenty Krasiński. Przy alei w budynku zarządu dóbr złotopotockich, a obecnie Nadleśnictwie Złoty Potok, znajduje się ekspozycja przyrodnicza z terenu Jury. Droga z Borowna w gm. Mykanów do Kruszyny obsadzona jest drzewami owocowymi, jesionami i lipami, jej powstanie datuje się na XIX/XX w.

Jednym z symboli gminy Janów są wapienne ostańce znajdujące się w Rezerwacie Parkowe, z którymi związana jest pewna legenda. Należą do nich: Brama Twardowskiego we wsi Złoty Potok, a przy drodze w kierunku Ostrężnika Diabelskie Mosty – bloki skalne wysokie na ok. 15 m z licznymi głębokimi szczelinami. Rezerwat słynie także z jedynej jaskini, do której można wejść – Groty Niedźwiedzia, w której namulisku odnaleziono m.in. kości niedźwiedzia jaskiniowego, mamuta i lwa jaskiniowego.

Jednymi z największych i najbardziej efektownych reliktów obiektów obronnych Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej są ruiny zamku w Olsztynie. Zamek został wzniesiony w drugiej połowie XIII stulecia, przez ponad 300 lat stał na straży północno-zachodniej Małopolski, tuż przy granicy śląskiej. Ruiny zamku są udostępnione zwiedzającym.

Na błonie zamku olsztyńskiego w 2007 r. został przeniesiony ze wsi Borowno, a później zrekonstruowany dwukondygnacyjny drewniany spichlerz z 1783 r. Obecnie mieści się w nim restauracja.